Maar alleen als we (het) goed doen.

Ethiek en Egoïsme.

 

De Egoïst heeft een vervelend levensmotto.

 

“Ik streef ten allen tijden naar mijn eigenbelang. En ik wil dat anderen om mij heen ook mijn belang dienen”

01 Zonnekoning_

De Egoïst wordt bij voorkeur vermeden.

 

Ook als het gaat om ethische vraagstukken dan wordt de Egoïst vaker niet dan wel uitgenodigd om aan tafel aan te schuiven en mee te denken.

 

Echter, Ethisch Egoïsme is helemaal zo gek nog niet.

 

Nodig eens de Egoïst uit in uw midden.

Het niet uitnodigen van de Egoïst is een kwalijke zaak.

 

Want,  hoewel we het levensmotto van de Egoïst wellicht afkeuren zijn inzichten nuttig als het gaat om ethische kwesties.

 

 

De twee grote spelers: Deontoloog en Utilist.

Binnen de ethiek wordt een constant debat gevoerd over goed en kwaad. Normen en waarden. Wat wel te doen en wat niet? Binnen dit debat zijn 2 grote spelers.

 

De eerste grote speler noemt zichzelf De Deontoloog.

Wij noemen hem voor het gemak. ‘De Handelingsdenker’. Want hij vindt het belangrijk dat een handeling op zichzelf goed is. Hij denkt dus in werkwoorden.

 

De tweede grote speler noemt zichzelf ´De Utilist´. Wij noemen hem de gevolgdenker. Hij vind de handeling op zich niet interessant maar richt zicht vooral op de gevolgen ervan.

 

Beide zien zij zichzelf als de ‘good guy’ en de andere als de ‘bad guy’. Beiden denken ze elkaars probleem op te kunnen lossen.

05 Handelingen en gevolgen.png

Het derde aspect: De persoonlijke noot.

De Deontoloog en de Utilist zijn zo met elkaar bezig, dat een derde ondergesneeuwd dreigt te worden. Een aspect dat niet wordt vergeten door de derde speler. De zogenaamde ´ugly guy´. Wij noemen de ´ugly guy´ de Egoist. En weet je wat? Hij noemt zichzelf ook zo. En hij is er trots op.

De Egoïst kijkt naar de eigen persoon. De persoon die een handeling uitvoert.

De volgelingen van de Egoist: Thomos Hobbes en Adam Smith.

 

De Egoist heeft ook volgelingen. Een ervan is filosoof Thomas Hobbes. Hobbes zag egoïsme niet als een keus. Iedereen is egoïst of hij nu wil of niet. Wat de mens doet komt voort uit twee drijfveren. Vrees voor anderen en de Wil tot macht. En de enige reden dat mensen vrijwillig een stap terug doen is om er op langere termijn beter van te worden.

 

De tweede volgeling is econoom Adam Smith. Smith zei niet dat iedereen egoïst is, maar dat hij dat wel zou moeten zijn. Het nastreven van het eigen belang zorgt voor groei van het algemeen belang. Smith is de grondlegger van de economie van de vrije markt.

 07 Hobbes en Smith

Egoïsme is van ons allemaal.

Waarom de ideeen van de Egoist belangrijk zijn voor het ethisch debad laat zich goed samenvatten in een uitspraak van Yamamoto Tsunatomo.

 

“Iedereen wil leven. En over het algemeen creëren we onze logica uitsluitend bij wat wij wensen”

 

Dat is herkenbaar en in ieder geval begrijpbaar. Dit heeft te maken met onze motivatie. En het maakt egoïsme iets van ons allemaal.

08 Hobbes Smith Tsunemoto

Egoisme. Een drievoudige toevoeging aan het ethisch debat

Het ethisch egoïsme houd rekening met wat we doen. Zoals de handelingsdenkers doen.

 

Het ethisch egoïsme legt uit dat waarom het algemeen belang ook gediend wordt. Zoals de gevolgdenkers dat willen.

 

En daarbij erkend het ethisch egoïsme de persoonlijke behoeften van de individuele mens. En die persoonlijke behoeften zijn misschien wel de beste motivators voor het doen van goede dingen.

 

Conclusie:

Egoïsme is een goede drijfveer.  Maar alleen als we (het) goed doen.

We zoeken naar verlichting, niet naar zonnekoningen.

09 Minder zonnekoning